การบังคับสูญหายหมายถึงการพรากเสรีภาพของบุคคล เช่น จับกุม ควบคุมตัว ลักพาตัว กระทำโดยเจ้าหน้าที่รัฐ ขณะที่รัฐปฏิเสธว่าไม่ได้ควบคุมตัวหรือปกปิดชะตากรรมของผู้สูญหาย โดยตั้งแต่ปี 2523 ถึงปัจจุบัน มี 94 กรณี ที่ประชาชนถูกบังคับสูญหาย และในจำนวนนี้มี 77 กรณี ที่ยังไม่คลี่คลาย และเมื่อหนทางแห่งการพิสูจน์ความจริงยังไม่สิ้นสุด ครอบครัวของผู้ถูกทำให้สูญหายจึงต้องมีชีวิตต่อไปเพื่อตามหาความจริงนั้นให้เจอ ภายใต้ความไม่มั่นคงในชีวิต ความล่าช้าในการดำเนินการทางกฎหมาย อคติของสังคม และสภาพจิตใจที่เปราะบางจากความสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รัก   

ระนองเป็นเมืองที่ฝนตกยาวนานกว่าฤดูอื่น ที่นี่ได้รับการขนานนามว่าเป็น “เมืองฝนแปดแดดสี่” ขณะที่เม็ดฝนทำให้มีป่าเขียว น้ำตกมีชีวิต และสายน้ำไหลลงไปหล่อเลี้ยงป่าชายเลน ก่อนออกสู่ทะเลอันดามัน ถ้าใครเคยได้มาหรือค้นหาประวัติของระนองจะพบว่าเมืองเล็กๆ แห่งนี้มีทั้งภูเขา เกาะ น้ำแร่ร้อน อาหารทะเล และผู้คนหลายวัฒนธรรมที่ค่อยๆ เติบโตอยู่ร่วมกันมาหลายรุ่น

การเรียนรู้ของคนเราจะสามารถหยุดอยู่ที่อายุเท่าไหร่กัน คำตอบของบางคนอาจจบอยู่แค่ปริญญาตรี หรือบางคนก็มากกว่านั้น แต่สำหรับ สุภัสสร ทานะเวช หรือ ออย ว่าที่บัณฑิตป้ายแดงจากสาขาภาษาอังกฤษ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม วัย 21 ปี นักศึกษาฝึกงานฝ่ายนักกิจกรรมและสิทธิมนุษยชนศึกษา แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย เธอไม่เคยหยุดที่จะค้นหาความรู้เลยแม้แต่น้อย เพราะทุกโอกาสที่ผ่านเข้ามาและการศึกษาที่ได้รับในชีวิต ล้วนเป็นสิ่งที่พาออยได้ก้าวไปสู่โลกกว้าง และมองเห็นอะไรได้มากขึ้น

หากวันหนึ่งการพูดในสิ่งที่คิดจะกลายเป็นสิ่งที่ต้องกลัว เราจะยังเรียกตัวเองว่าเป็นมนุษย์ที่มีเจตจำนงเสรีได้อยู่ไหมหากต้องอยู่ในสังคมเช่นนั้น?

ผ่านมา 20 ปีนับจากที่โลกมีอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองบุคคลจากการบังคับให้สูญหาย ขณะที่ประเทศไทยก็มีกฎหมายป้องกันเรื่องนี้แล้วเช่นกัน แต่สำหรับครอบครัวของผู้สูญหาย คำถามนี้ยังไม่มีคำตอบ และการรอคอยก็ยังดำเนินต่อไป ราวกับเป็น “คำสาป” ที่ไม่มีวันสิ้นสุด

ท่ามกลางบรรยากาศอันแสนอบอุ่นของเย็นวันศุกร์ ร้าน Let’s Say Café เต็มไปด้วยเสียงพูดคุย เสียงหัวเราะ และเหล่าแฟนฟุตบอลที่มารวมตัวกันในกิจกรรม Football Beyond the Game ที่จัดโดยแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย เพื่อชวนผู้คนมองฟุตบอลในอีกมิติหนึ่ง มิติที่เชื่อมโยงกับสิทธิมนุษยชน ชีวิตของผู้คน และความรับผิดชอบต่อสังคมของเหล่าบรรดาประเทศเจ้าภาพในปี 2026 นี้

เสียงนกหวีดสุดท้ายดังขึ้น เกมการแข่งขันเดินทางมาถึงช่วงเวลาปิดฉาก ถ้วยแชมป์ถูกชูขึ้นท่ามกลางเสียงเชียร์จากแฟนบอลทั่วสนาม ก่อนบรรยากาศจะค่อยๆ เปลี่ยนจากความตื่นเต้นเป็นความทรงจำ แฟนบอลทยอยเดินทางกลับ พร้อมเรื่องราวจากการแข่งขันตลอดหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา ฟุตบอลโลก 2026 อาจจบลงในฐานะทัวร์นาเมนต์ที่เต็มไปด้วยประตูสวยๆ เกมพลิกล็อก และนักเตะหน้าใหม่ที่แจ้งเกิด แต่สำหรับใครหลายคนการจบการแข่งขันไม่ได้หมายความว่าทุกคำถามจะสิ้นสุดลง เพราะเบื้องหลังเกมในสนามยังมีเรื่องราวอีกหลายด้านที่ชวนให้กลับมาทบทวน ทั้งเรื่องสิทธิ ความเท่าเทียม อำนาจของธุรกิจฟุตบอล และบทบาทขององค์กรผู้จัดอย่างฟีฟ่า

เสียงนกหวีดหมดเวลาของมหกรรมฟุตบอลโลก 2569 (2026) ดังขึ้นเป็นครั้งสุดท้าย ภาพการชูถ้วยแชมป์ของทีมชาติสเปนในฐานะแชมป์โลกทีมล่าสุดยังคงติดตาแฟนบอลทั่วโลก แต่เมื่อการเฉลิมฉลองสิ้นสุดลงและวันเวลาค่อยๆ ผ่านไป ความตื่นเต้นที่เคยปกคลุมวงการฟุตบอลก็อาจค่อยๆ จางหายไปด้วย เหลือเพียงการรอคอยฟุตบอลโลกครั้งต่อไปในปี 2573 ( 2030) จนกว่าบรรยากาศแห่งความเร้าใจจะกลับมาอีกครั้ง

ทุกวันที่ 18 กรกฎาคม ของทุกปี โลกต่างร่วมกันรำลึกถึง “วันเนลสันแมนเดลา” (Nelson Mandela International Day) บุคคลที่เป็นผู้หยัดยืนต่อสู้เพื่อสิทธิมนุษยชนและเป็นอดีตประธานาธิบดีแอฟริกาใต้ที่เคยถูกคุมขังยาวนานถึง 27 ปี แต่ไม่เคยยอมสยบต่อความอยุติธรรม 

ทุกวันที่ 18 กรกฎาคมของทุกปี  องค์การสหประชาชาติกำหนดให้วันนี้เป็น ‘วันเนลสัน แมนเดลา’ (Nelson Mandela International Day) เพื่อเป็นโอกาสในการสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังอย่างมีมนุษยธรรม  รวมทั้งส่งเสริมสิทธิและคุณค่าของผู้ต้องขังในฐานะส่วนหนึ่งของสังคม และรำลึกถึงนักต่อสู้เพื่อสิทธิมนุษยชนที่เคยอยู่ในเรือนจำยาวนานถึง 27 ปี 

แม้สถานการณ์โลกจะเต็มไปด้วยความขัดแย้งและความแตกแยกที่เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ แต่รัฐบาลและภาคประชาสังคมก็ได้ร่วมมือกันผลักดันกฎหมายและข้อมติสำคัญเพื่อแก้ไขปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนหลังจากการชุมนุมประท้วงและการเรียกร้องของนักกิจกรรมและนักเคลื่อนไหว

แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย ขอแสดงความเสียใจอย่างสุดซึ้งต่อครอบครัวของก้อย ทะเลลึก ชนเผ่าพื้นเมืองชาวมอแกน เกาะพยาม จังหวัดระนอง ผู้ยืนหยัดเพื่อสิทธิของชนเผ่าพื้นเมืองชาวมอแกน