การเรียนรู้ของคนเราจะสามารถหยุดอยู่ที่อายุเท่าไหร่กัน คำตอบของบางคนอาจจบอยู่แค่ปริญญาตรี หรือบางคนก็มากกว่านั้น แต่สำหรับ สุภัสสร ทานะเวช หรือ ออย ว่าที่บัณฑิตป้ายแดงจากสาขาภาษาอังกฤษ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม วัย 21 ปี นักศึกษาฝึกงานฝ่ายนักกิจกรรมและสิทธิมนุษยชนศึกษา แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย เธอไม่เคยหยุดที่จะค้นหาความรู้เลยแม้แต่น้อย เพราะทุกโอกาสที่ผ่านเข้ามาและการศึกษาที่ได้รับในชีวิต ล้วนเป็นสิ่งที่พาออยได้ก้าวไปสู่โลกกว้าง และมองเห็นอะไรได้มากขึ้น

คุณเคยคิดไหมว่า ถ้าวันหนึ่งการพูดในสิ่งที่คิดจะกลายเป็นสิ่งที่ต้องกลัว เราจะยังเรียกตัวเองว่าเป็นมนุษย์ที่มีเจตนารมณ์เสรีได้อยู่ไหม หากต้องอยู่ในสังคมเช่นนั้น?

ขณะที่รัฐบาลไทย เร่งผลักดันให้ไทยเข้าเป็นเข้าร่วมเป็นสมาชิกของ องค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา  (OECD) ภายในปี 2571 และกำลังเข้าสู่ช่วงการประเมินทางเทคนิคจากคณะกรรมการ OECD เพื่อยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันทางเศรษฐกิจ ซึ่ง การเข้าเป็นสมาชิก ประเทศไทยจะต้องปรับปรุงการแข่งขันด้านเศรษฐกิจ การค้า การกำกับดูแลภาครัฐ รวมไปถึงความโปร่งใส การต่อต้านคอรัปชั่น ให้ได้มาตรฐานสากลตามหลักเกณฑ์ของการเข้าเป็นสมาชิก 

หากวันหนึ่งการพูดในสิ่งที่คิดจะกลายเป็นสิ่งที่ต้องกลัว เราจะยังเรียกตัวเองว่าเป็นมนุษย์ที่มีเจตจำนงเสรีได้อยู่ไหมหากต้องอยู่ในสังคมเช่นนั้น?

การเดินทาง 800 กิโลเมตร เพื่อทวงคืนที่ดินและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย เรียกร้องให้รัฐบาลไทยยกประเด็นสิทธิมนุษยชนเป็นวาระสำคัญในการหารือระหว่างการเยือนประเทศไทยของ พลเอกอาวุโสมิน อ่อง หล่าย ผู้นำทหารเมียนมาซึ่งได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดีเมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา อดีตผู้บัญชาการทหารสูงสุด และผู้ก่อรัฐประหารเมื่อปี 2564 ซึ่งถูกกล่าวหาว่ามีส่วนรับผิดชอบต่อการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรงและอาชญากรรมภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ พร้อมทั้งเรียกร้องให้รัฐบาลไทยไม่ปล่อยให้ความร่วมมือระหว่างสองประเทศดำเนินไปโดยแลกกับการเพิกเฉยต่อการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่ยังคงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องในเมียนมา 

ผ่านมา 20 ปีนับจากที่โลกมีอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองบุคคลจากการบังคับให้สูญหาย ขณะที่ประเทศไทยก็มีกฎหมายป้องกันเรื่องนี้แล้วเช่นกัน แต่สำหรับครอบครัวของผู้สูญหาย คำถามนี้ยังไม่มีคำตอบ และการรอคอยก็ยังดำเนินต่อไป ราวกับเป็น “คำสาป” ที่ไม่มีวันสิ้นสุด

ท่ามกลางบรรยากาศอันแสนอบอุ่นของเย็นวันศุกร์ ร้าน Let’s Say Café เต็มไปด้วยเสียงพูดคุย เสียงหัวเราะ และเหล่าแฟนฟุตบอลที่มารวมตัวกันในกิจกรรม Football Beyond the Game ที่จัดโดยแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย เพื่อชวนผู้คนมองฟุตบอลในอีกมิติหนึ่ง มิติที่เชื่อมโยงกับสิทธิมนุษยชน ชีวิตของผู้คน และความรับผิดชอบต่อสังคมของเหล่าบรรดาประเทศเจ้าภาพในปี 2026 นี้

ครบ 20 ปีอนุสัญญาอุ้มหาย และ 2 ปีที่อนุสัญญามีผลบังคับใช้กับประเทศไทย แต่ครอบครัวผู้สูญหายจำนวนมากยังคงรอคำตอบถึงชะตากรรมของบุคคลอันเป็นที่รัก แอมเนสตี้ ประเทศไทย และภาคประชาสังคมย้ำ แม้ไทยมีความก้าวหน้าด้านกฎหมาย แต่การบังคับใช้ยังมีข้อจำกัด พร้อมเรียกร้องให้รัฐเร่งค้นหาความจริง เปิดเผยข้อเท็จจริง นำผู้กระทำผิดเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม และเยียวยาผู้เสียหายและครอบครัวอย่างมีประสิทธิภาพและรอบด้าน 

เสียงนกหวีดสุดท้ายดังขึ้น เกมการแข่งขันเดินทางมาถึงช่วงเวลาปิดฉาก ถ้วยแชมป์ถูกชูขึ้นท่ามกลางเสียงเชียร์จากแฟนบอลทั่วสนาม ก่อนบรรยากาศจะค่อยๆ เปลี่ยนจากความตื่นเต้นเป็นความทรงจำ แฟนบอลทยอยเดินทางกลับ พร้อมเรื่องราวจากการแข่งขันตลอดหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา ฟุตบอลโลก 2026 อาจจบลงในฐานะทัวร์นาเมนต์ที่เต็มไปด้วยประตูสวยๆ เกมพลิกล็อก และนักเตะหน้าใหม่ที่แจ้งเกิด แต่สำหรับใครหลายคนการจบการแข่งขันไม่ได้หมายความว่าทุกคำถามจะสิ้นสุดลง เพราะเบื้องหลังเกมในสนามยังมีเรื่องราวอีกหลายด้านที่ชวนให้กลับมาทบทวน ทั้งเรื่องสิทธิ ความเท่าเทียม อำนาจของธุรกิจฟุตบอล และบทบาทขององค์กรผู้จัดอย่างฟีฟ่า

หากมองย้อนกลับไปในช่วงหกเดือนแรกของปี 2569 สิ่งที่เกิดขึ้นไม่ได้มีเพียงกิจกรรม การรณรงค์ หรือเวทีเสวนาที่จัดขึ้นทั่วประเทศ แต่คือการเติบโตของผู้คน ความสัมพันธ์ และความร่วมมือ ที่ค่อยๆ เปลี่ยนวิธีการขับเคลื่อนสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ในหลายพื้นที่ ชุมชนไม่ได้เป็นเพียงผู้เข้าร่วม แต่เริ่มมีบทบาทในการออกแบบกิจกรรมและกำหนดประเด็นที่ต้องการผลักดันด้วยตนเอง เยาวชนไม่ได้เป็นเพียงผู้ฟัง แต่เริ่มสร้างพื้นที่เรียนรู้และชวนคนรอบตัวมาพูดคุยเรื่องสิทธิมนุษยชน ภาคีและสื่อไม่ได้เพียงช่วยเผยแพร่ข่าวสาร แต่กลายเป็นผู้ร่วมผลักดันให้ประเด็นสิทธิมนุษยชนเข้าถึงผู้คนในวงกว้างมากขึ้น