วาระสิทธิมนุษยชนของแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย จัดทำขึ้นเพื่อสะท้อนปัญหาสิทธิมนุษยชนที่ประชาชนในประเทศไทยเผชิญอยู่จริงในชีวิตประจำวัน และเพื่อเสนอแนวทางเชิงนโยบายที่รัฐและผู้กำหนดนโยบายควรเร่งดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรม

สืบเนื่องจากวิดีโอที่ปรากฏขึ้นล่าสุดซึ่งดูเหมือนเป็นการปล่อยตัวและความพยายามหลบหนีของเหยื่อออกจากศูนย์สแกมเมอร์หลายแห่งทั่วกัมพูชา 

สิทธิมนุษยชนไม่ใช่เรื่องไกลตัว ไม่ใช่เพียงถ้อยคำในกฎหมาย หรือหลักการในเอกสารนโยบาย แต่คือเรื่องของชีวิตประจำวันของผู้คน—ความปลอดภัยเมื่อออกไปชุมนุม ความเป็นธรรมเมื่อถูกดำเนินคดี ความมั่นคงเมื่อมีบ้านอยู่อาศัย และศักดิ์ศรีเมื่อต้องเผชิญกับอำนาจของรัฐ

ช่วงต้นปี 2569 ขณะที่นาฬิกาของการเมืองไทยกำลังเดินหน้าเข้าสู่หมุดหมายสำคัญในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งเป็นวันเลือกตั้งทั่วไปและวันออกเสียงประชามติแก้ไขรัฐธรรมนูญ สังคมไทยดูเหมือนจะตกอยู่ในสภาวะอารมณ์ที่กึ่งมีความหวัง กึ่งระแวดระวังอยู่ไม่น้อย คือเรามีความหวังเพราะการเลือกตั้งคือสัญญาณหนึ่งของความเปลี่ยนแปลง แต่เราอาจยังต้องระแวงอยู่บ้างเพราะประวัติศาสตร์การเมืองที่ผ่านมาทำให้รู้ว่าในประเทศนี้ “คะแนนเสียงจากประชาชน” อาจไม่ใช่คำตอบสุดท้ายของปลายทางที่ประชาชนซึ่งเป็นเจ้าของประเทศต้องการ

ท่ามกลางปัญหาที่ท้าทายมนุษยชาติอย่างรุนแรง แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนลยังคงได้เห็นผู้คนจากทั่วโลกพิสูจน์ให้เห็นถึงความสำคัญของการเคลื่อนไหว และพลังแห่งความสามัคคีเพื่อการเปลี่ยนแปลงชีวิต 

ในขณะที่หลายคนอาจจะกำลังมองหาความมั่นคงในอาชีพการงานตามที่ผู้ใหญ่บอก หรือกำลังสนุกกับชีวิตวัยเรียนที่สดใสตามครรลองของตัวเอง แต่สำหรับ ‘ซี’ เฝาซี ล่าเต๊ะ เส้นทางชีวิตของเขาเริ่มถูกขีดเขียนด้วยเฉดสีที่เข้มข้นและท้าทายกว่านั้นตั้งแต่ยังเด็กจากพื้นที่ที่เขาอาศัยอยู่และจากครอบครัวที่ให้กำเนิดมา

ทางการอิหร่านได้ทำการปราบปรามอย่างรุนแรงจนถึงชีวิตต่อผู้ประท้วงทั่วประเทศนับแต่วันที่ 28 ธันวาคม 2568 โดยกองกำลังความมั่นคงใช้กำลังและอาวุธปืนอย่างมิชอบด้วยกฎหมาย ทั้งยังจับกุมบุคคลจำนวนมากโดยพลการ แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนลและฮิวแมนไรท์วอทช์ กล่าวในวันนี้ 

แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย ลงนามบันทึกความเข้าใจร่วมมือทางวิชาการ (MOU) ระยะเวลา 5 ปี ร่วมกับ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี เมื่อวันที่ 7 มกราคม 2569 ณ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี เพื่อวางกรอบความร่วมมือด้านการเรียนรู้และกิจกรรมเชิงปฏิบัติการเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนในมหาวิทยาลัย พร้อมขยายพื้นที่การมีส่วนร่วมของนักศึกษา นักกิจกรรม และอาสาสมัครในพื้นที่ภาคใต้ให้เข้มแข็งและต่อเนื่องยิ่งขึ้น

ปฏิบัติการทางทหารของสหรัฐฯ ภายใต้รัฐบาลทรัมป์ในเวเนซุเอลาเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา (3 มกราคม 2569)  ซึ่งนำไปสู่การจับกุมประธานาธิบดี นิโกลัส มาดูโร และซิเลีย ฟลอเรส ภรรยาของเขา ทำให้เกิดความกังวลอย่างร้ายแรงต่อสิทธิมนุษยชนของประชาชนในเวเนซุเอลา และมีแนวโน้มอย่างมากที่จะเป็นการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศ รวมทั้งกฎบัตรสหประชาชาติ เช่นเดียวกับการประกาศเจตนารมณ์ของสหรัฐฯ ที่จะบริหารประเทศและควบคุมทรัพยากรน้ำมันของเวเนซุเอลา 

จากเด็กมัธยมในภาคอีสานคนหนึ่งที่เติบโตมากับความฝันเรียบง่ายแต่หนักแน่นว่า จะลุกขึ้นมาปกป้องบ้านเกิด ปกป้องลมหายใจของชุมชน และปกป้องสิ่งแวดล้อมที่หล่อเลี้ยงผู้คนทั้งหมู่บ้าน พายุ บุญโสภณค่อยๆ เดินมาสู่เส้นทางนักกิจกรรม ด้วยความเชื่อว่าการยืนหยัดของคนธรรมดาอาจเปลี่ยนอนาคตได้ แต่แล้วความฝันของเขาที่เริ่มจากการปกป้องบ้านเกิด กลับพามาถึงวันที่ต้องสูญเสียอย่างไม่มีวันได้คืน

แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ชี้แจงว่าการเตรียมตัวก่อนจะมีการเลือกตั้งระดับประเทศรอบแรกที่จัดโดยรัฐบาลทหารในเมียนมา ซึ่งจะเริ่มต้นตั้งแต่สุดสัปดาห์นี้ ได้ส่งผลให้มีการโจมตีอย่างไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพิ่มน้ำหนักข้อหาอาชญากรรมสงครามให้กับรัฐบาลทหาร รวมถึงการจับกุมบุคคลโดยพลการเพิ่มขึ้นอย่างมาก พร้อมกับเร่งปราบปรามเสรีภาพด้านการแสดงออก

กว่า 8 ปี คือช่วงเวลาที่ยาวนานเกินกว่าที่ใครคนหนึ่งควรต้องสูญเสียไปเพียงเพราะการใช้สิทธิในเสรีภาพการแสดงออก แต่สำหรับ อัญชัญ ปรีเลิศ นี่คือความจริงของชีวิตที่เธอต้องเผชิญอยู่หลังกำแพงเรือนจำ พื้นที่ซึ่งพรากทั้งอิสรภาพ ศักดิ์ศรี และความหวังในวันข้างหน้าไปทีละน้อย ตลอดระยะเวลาการถูกคุมขัง อัญชัญต้องต่อสู้กับอุปสรรคมากมาย ทั้งความเจ็บป่วยทางร่างกาย ความโดดเดี่ยว และแรงกดดันทางจิตใจที่กัดกินชีวิตอยู่ในนั้นช่วงแรก ถึงแม้สถานที่ที่เธออยู่จะเหมือนถูกตัดขาดจากโลกภายนอก มีกำแพงสูงคั่นไว้ แต่ก็ยังมีบางสิ่งที่เข้ามาถึงเธอมือได้เสมอ นั่นคือ “จดหมาย”