วาระสิทธิมนุษยชนของแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย จัดทำขึ้นเพื่อสะท้อนปัญหาสิทธิมนุษยชนที่ประชาชนในประเทศไทยเผชิญอยู่จริงในชีวิตประจำวัน และเพื่อเสนอแนวทางเชิงนโยบายที่รัฐและผู้กำหนดนโยบายควรเร่งดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรม
จากเด็กมัธยมในภาคอีสานคนหนึ่งที่เติบโตมากับความฝันเรียบง่ายแต่หนักแน่นว่า จะลุกขึ้นมาปกป้องบ้านเกิด ปกป้องลมหายใจของชุมชน และปกป้องสิ่งแวดล้อมที่หล่อเลี้ยงผู้คนทั้งหมู่บ้าน พายุ บุญโสภณค่อยๆ เดินมาสู่เส้นทางนักกิจกรรม ด้วยความเชื่อว่าการยืนหยัดของคนธรรมดาอาจเปลี่ยนอนาคตได้ แต่แล้วความฝันของเขาที่เริ่มจากการปกป้องบ้านเกิด กลับพามาถึงวันที่ต้องสูญเสียอย่างไม่มีวันได้คืน
กว่า 8 ปี คือช่วงเวลาที่ยาวนานเกินกว่าที่ใครคนหนึ่งควรต้องสูญเสียไปเพียงเพราะการใช้สิทธิในเสรีภาพการแสดงออก แต่สำหรับ อัญชัญ ปรีเลิศ นี่คือความจริงของชีวิตที่เธอต้องเผชิญอยู่หลังกำแพงเรือนจำ พื้นที่ซึ่งพรากทั้งอิสรภาพ ศักดิ์ศรี และความหวังในวันข้างหน้าไปทีละน้อย ตลอดระยะเวลาการถูกคุมขัง อัญชัญต้องต่อสู้กับอุปสรรคมากมาย ทั้งความเจ็บป่วยทางร่างกาย ความโดดเดี่ยว และแรงกดดันทางจิตใจที่กัดกินชีวิตอยู่ในนั้นช่วงแรก ถึงแม้สถานที่ที่เธออยู่จะเหมือนถูกตัดขาดจากโลกภายนอก มีกำแพงสูงคั่นไว้ แต่ก็ยังมีบางสิ่งที่เข้ามาถึงเธอมือได้เสมอ นั่นคือ “จดหมาย”
บทความโดย: ลีโอเนลา มอนกาโย
ท่ามกลางการขยายตัวของแนวทางแบบอำนาจนิยม วิกฤตสภาพภูมิอากาศ และการสั่นคลอนของกฎหมายระหว่างประเทศ แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนลเปิดตัวแคมเปญ “Write for Rights” หรือ “เขียน เปลี่ยน โลก” ประจำปีในวันสิทธิมนุษยชนสากล (10 ธันวาคม) เพื่อสนับสนุนผู้ที่ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนและแสดงถึงชัยชนะของสิทธิมนุษยชน
ลองนึกภาพตัวเองในอีก 3 ปีข้างหน้า เราอาจนึกถึงการวางแผนชีวิต การทำงาน การดูแลครอบครัว หรืออย่างน้อยก็หวังว่าจะมีสุขภาพที่ดีพอที่จะใช้ชีวิตเดินไปข้างหน้าได้อย่างราบรื่น แต่สำหรับ “พายุ บุญโสภณ”เมื่อมองย้อนกลับไป 3 ปีที่ผ่านมา ชีวิตของเขาต้องผูกติดอยู่กับวันที่เขาสูญเสียดวงตาข้างขวาไปตลอดกาลในทุกเดือนพฤศจิกายนที่หมุนเวียนมาบรรจบในทุกปี เพียงเพราะเขาเลือกออกไปยืนอยู่ข้างชุมชนของตัวเอง และใช้สิทธิในการชุมนุมประท้วงโดยสงบในม็อบราษฎรหยุด APEC 2022
แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย เปิดตัวแคมเปญระดับโลก “Write for Rights – เขียน เปลี่ยน โลก” ประจำปี 2568 เชิญชวนทุกคนใช้ “พลังของตัวอักษร” เพื่อปกป้องผู้ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนทั้งในไทยและทั่วโลก เพราะเพียงหนึ่งข้อความจากเรา อาจเป็นความหวังที่ยิ่งใหญ่สำหรับใครสักคนที่กำลังต่อสู้กับความอยุติธรรมและเป็นการย้ำว่าพวกเขาไม่ได้ต่อสู้เพียงลำพัง
ลองวาดฝันชีวิตอีก 8 ปีข้างหน้าสำหรับคนที่อายุ 70 ปี นี่คงเป็นช่วงอายุแห่งการวางแผนการใช้ชีวิตให้สอดรับกับร่างกายที่โรยราลงตามวัย ต่อจากนี้จะหาเงินอย่างไร จะฝากเรือนร่างและหยุดมันไว้ ณ สถานที่ใดเพื่อให้บั้นปลายชีวิตมีความสุขสงบที่สุด
“เป็นตัวของตัวเอง เป็นมุสลิม เป็นผู้หญิงข้ามเพศ เป็นนักปกป้องสิทธิทางเพศ” คือประโยคที่ อิชย์อาณิคม์ ชิตวิเศษ หรือ “อั๊ส” ใช้นิยามตัวตนในโลกออนไลน์ และเป็นประโยคที่ชวนให้เห็นเส้นทางอันซับซ้อนของผู้หญิงข้ามเพศคนหนึ่งที่เติบโตภายใต้ร่มศาสนาอิสลาม แต่ยังเลือกยืนหยัดเพื่อสิทธิ ความเท่าเทียม และศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์อย่างไม่หวั่นไหว
หากจะกล่าวถึงเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์การเมืองไทยสมัยใหม่ หนึ่งเหตุการณ์ที่ไม่พูดถึงไม่ได้ คือการชุมนุมใหญ่ที่เกิดขึ้นหลายครั้ง ใน พ.ศ. 2563 – 2564 ที่ไม่เพียงแต่โดดเด่นที่ผู้ชุมนุมส่วนใหญ่เป็นเยาวชนและคนรุ่นใหม่เท่านั้น แต่พลังมหาศาลของกลุ่มคนเหล่านี้ได้แสดงออกผ่านเสียงตะโกนโห่ร้อง คำปราศรัยที่ทรงพลัง และความคิดสร้างสรรค์ในการออกแบบการชุมนุมที่หลากหลาย รวมทั้งข้อเสนอที่แหลมคมจน “ทะลุเพดาน” อย่างที่ไม่เคยปรากฏในการลุกฮือครั้งใดของประชาชน แม้หลายครั้งจะต้องเผชิญกับการปราบปรามโดยเจ้าหน้าที่รัฐ แต่ก็ไม่มีทีท่าว่าพลังของผู้ชุมนุมจะลดลงแต่อย่างใด
การดำเนินคดีต่อเด็กจากการแสดงออกทางการเมืองขัดแย้งหลักสิทธิมนุษยชนสากลโดยตรง โดยเฉพาะหลักการว่าด้วยสิทธิเด็กที่ประเทศไทยมีพันธกรณีต้องปฏิบัติตามภายใต้อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (CRC) การใช้กระบวนการยุติธรรมทางอาญาเพื่อตอบโต้การแสดงออกของเด็ก ไม่เพียงเป็นการละเมิดสิทธิในเสรีภาพการแสดงความคิดเห็นและการชุมนุมโดยสงบ นอกจากนี้ รายงานการตรวจสอบของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) 1 ยังชี้ให้เห็นรูปแบบการละเมิดสิทธิของเด็กอย่างต่อเนื่อง และสะท้อนปัญหาเชิงระบบไปจนถึงการปฏิบัติที่ไม่คำนึงถึงหลักผลประโยชน์สูงสุดของเด็ก
วันที่คุยกับ Thai Political Tarot คือวันที่เรารู้ว่า ประเทศไทยจะยังไม่มีนิรโทษกรรมประชาชน