Activism Space

อบรมสิทธิมนุษยชน (Training of Trainer)

ทุกคนสามารถลุกขึ้นมาเป็นผู้จัดกระบวนการอบรม ถ่ายทอด และแลกเปลี่ยนความรู้ด้านสิทธิมนุษยชนเองได้

นั่นคือภาพที่แอมเนสตี้ ประเทศไทย มองเห็นในอนาคต ดังนั้น Training of Trainers (ToT) จึงเกิดขึ้นและเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างวัฒนธรรมสิทธิมนุษยชนผ่านเครือข่ายนักกิจกรรม กระบวนกร ครู อาจารย์ รวมไปถึงภาคประชาสังคมเพื่อการขับเคลื่อนงานสิทธิมนุษยชน

กระบวนการจัดอบรมจะเน้นทั้งการเสริมสร้างองค์ความรู้ด้านสิทธิมนุษยชน ฝึกฝนทักษะการจัดอบรม แบ่งปันประสบการณ์ ต่อยอดความคิดสร้างสรรค์ ตลอดจนการเสริมสร้างเครือข่าย ผู้ที่เข้าร่วม Training of Trainers  มีตั้งแต่เครือข่ายนักกิจกรรม ครู อาจารย์ ภาคประชาสังคม ไปจนถึงบุคคลที่สนใจจากทั่วประเทศ

โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการในหลักสูตร “จากครูสู่ผู้ปกป้องเด็ก” ในปี 2564 เป็นตัวอย่างการจัด Training of Trainers ร่วมกับเครือข่ายก่อการสิทธิเด็ก ให้กับครูหลายระดับชั้นจากทุกภูมิภาคที่ให้ความสนใจสมัครเข้ามา โดยจัดในรูปแบบห้องเรียนออนไลน์ทั้งหมด 4 ประเด็นหลักที่ทำให้เกิดความเข้าใจเบื้องต้น ทั้งในประเด็นสิทธิมนุษยชน สิทธิมนุษยชนศึกษา สิทธิเด็กและความรุนแรงด้วยเหตุแห่งเพศ ซึ่งมีผู้เชี่ยวชาญในแต่ละหัวข้อคอยให้ความรู้และคำแนะนำ ทำให้แกนนำครูเหล่านี้มีความรู้และทักษะในการออกแบบกระบวนการเรียนรู้และสร้างสภาพแวดล้อมแห่งการเรียนรู้ที่เป็นมิตรกับสิทธิมนุษยชน เตรียมความพร้อมในการรับมือกับการละเมิดสิทธิเด็กและเยาวชนในรูปแบบต่างๆ ทำให้โรงเรียนเป็นพื้นที่ปลอดภัยอย่างแท้จริง

อีกทั้งยังมีการอบรมสร้างพื้นที่ปลอดภัยในการใช้สิทธิในเสรีภาพการแสดงออกและสิทธิเด็กให้กับนักกิจกรรมที่ทำงานขับเคลื่อนประเด็นสังคม ถึงแม้ว่าปัจจุบัน โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการในหลักสูตร “จากครูสู่ผู้ปกป้องเด็ก” ได้ปิดตัวลงไปแล้ว แต่แอมเนสตี้ ประเทศไทย ยังคงยืนหยัดและทำงานอย่างแข็งขันเพื่อจัดอบรมและสร้างความเข้าใจในประเด็นเรื่องสิทธิมนุษยชนอย่างสม่ำเสมอและแพร่หลายผ่านกิจกรรมต่างๆ

โดยตั้งแต่วันที่ 27-30 กรกฎาคม 2565 แอมเนสตี้ ประเทศไทย ได้จัดอบรมสิทธิมนุษยชน หรือ Training of Trainer (ToT) ครั้งแรก ณ The Pine Resort จังหวัดปทุมธานี โดยแอมเนสตี้ ประเทศไทย เป็นเจ้าภาพหลักในการจัดกิจกรรม ร่วมกับองค์กรต่างๆ เช่น สถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล บ้านฟื้น มูลนิธิเพื่อชาวบ้าน (มะขามป้อม) เป็นต้น การอบรม 4 วัน 3 คืนนี้ มีวิทยากรแวะเวียนเข้ามาให้ความรู้มากถึง 15 คน และมีกลุ่มคนที่มีทักษะและประสบการณ์การเป็นผู้อำนวยการเรียนรู้หรือกระบวนกรจากทั่วประเทศจำนวน 24 คนเข้ามาเรียนรู้ เสริมทักษะและเพิ่มเติมองค์ความรู้ด้านสิทธิมนุษยชน และอัตลักษณ์ทับซ้อน (intersectionality)

ในแง่ของทักษะกระบวนกร การอบรมนี้ได้ให้ความสำคัญตั้งแต่การออกแบบกระบวนการเรียนรู้ การวางแผน ไปจนถึงการนำไปปฏิบัติจริง โดยผู้ร่วมกิจกรรมทุกคนได้มีโอกาสออกแบบกระบวนการเรียนรู้ของตัวเองและฝึกเป็นผู้ดำเนินกิจกรรมจริงๆ ในกระบวนการที่ตนออกแบบ

ในวันที่ 26-28 สิงหาคม 2565 แอมเนสตี้ ประเทศไทยได้จัดอบรมสิทธิมนุษยชน หรือ Training of Trainer (ToT) ครั้งที่สองในปี 2565 ณ Chestnut Hill Eco Resort อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ร่วมกับกลุ่ม Law Long Beach (LLB) ซึ่งเป็นกลุ่มนักกิจกรรมทางสังคมและการเมืองจากมหาวิทยาลัยสงขลานคริทร์ (ม.อ.) วิทยาเขตหาดใหญ่ โดยมีผู้เข้าร่วมอบรมเป็นนักกิจกรรม LLB และสมาชิกแอมเนสตี้คลับจาก ม.อ. วิทยาเขตปัตตานีด้วย ผู้เข้าร่วมที่เข้าร่วมการอบรมครั้งนี้เป็นผู้ที่มีความสนใจในประเด็นทางสังคม การเมืองและสิทธิมนุษยชนเป็นพื้นฐานอยู่ก่อนแล้ว และต้องการเสริมทักษะการเป็นกระบวนกรเพื่อเผยแพร่สิทธิมนุษยชนต่อไปในอนาคต เนื้อหาของการอบรมในครั้งนี้จึงเป็นมุ่งเน้นไปที่ทักษะกระบวนกรเป็นหลัก ทั้งการออกแบบ การวางแผน ทักษะการฟังเพื่อจับประเด็น การถอดบทเรียน และการประเมินผล และที่ขาดไม่ได้คือการได้ทดลองเป็นผู้ดำเนินกิจกรรมที่ตนออกแบบเอง

หากคุณสนใจอยากรู้ว่า Training of Trainers ของแอมเนสตี้ ในปี 2565 มีเนื้อหาอย่างไรบ้าง สามารถเข้าไปอ่านได้ ที่นี่

ในปี 2566 แอมเนสตี้ ประเทศไทย ยังคงจัดอบรมสิทธิมนุษยชน หรือ Training of Trainer (ToT) อย่างต่อเนื่อง โดยระหว่างวันที่ 22-26 มีนาคม 2566 แอมเนสตี้ ประเทศไทย ได้จัดอบรมสิทธิมนุษยชน ณ บ้านผู้หว่าน จังหวัดนครปฐม ซึ่งเนื้อหาการอบรม ครอบคลุมทักษะกระบวนกร เช่น ทักษะการฟัง การจับประเด็น การตั้งคำถาม และการออกแบบกระบวนการเรียนรู้ด้วย Learning Curve อีกทั้งยังมีกิจกรรมที่เสริมองค์ความรู้สิทธิมนุษยชนเรื่องอัตลักษณ์ทับซ้อน ความเหลื่อมล้ำ ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และสิทธิในเสรีภาพการชุมนุมโดยสงบ และมีช่วงให้ผู้เข้าร่วมได้ทดลองออกแบบ นำกระบวนกรเรียนรู้ด้วยตนเอง เรียกได้ว่ามีครบทั้งภาคทฤษฎี และภาคปฏิบัติ

การอบรมสิทธิมนุษยชน หรือ Training of Trainer เป็นอีกหนึ่งโครงการที่แอมเนสตี้ ประเทศไทย ให้ความสำคัญกับการสร้างแรงบันดาลใจและเสริมศักยภาพให้กับคนธรรมดาเพื่อที่จะขยายการทำงานเรื่องสิทธิมนุษยชนออกไปให้ครอบคลุมทั่วทุกพื้นที่ของประเทศไทย ในประเด็นที่หลากหลายมากยิ่งขึ้น ใครสนใจ หรืออยากศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนศึกษา ของแอมเนสตี้ ประเทศไทย สามารถติดตามเราได้ที่เว็บไซต์ของเราหรือติดต่อเราได้ที่ [email protected]  

นอกจากนี้ ยังมีการวางแผนพัฒนาหลักสูตรเนื้อหาและเครื่องมือที่ผู้จัดกระบวนการเรียนรู้สามารถนำไปประยุกต์ใช้และต่อยอดเองได้

Human Rights Geek

แอมเนสตี้เชื่อว่าพลังของคนธรรมดาสามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ได้ ผ่านการใช้สิทธิในเสรีภาพการแสดงออกและการชุมนุมโดยสงบ ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้ในหลายรูปแบบ หนึ่งในนั้นคืองานรณรงค์ หรือ แคมเปญ เพื่อสร้างความตระหนักรู้ให้กับสังคม หรือเรียกร้องกดดันให้รัฐบาลหันมาสนใจข้อเรียกร้องของภาคประชาชน

งานรณรงค์ไม่ใช่สิ่งที่จะสามารถประสบความสำเร็จได้ในทันที แต่ต้องผ่านการวิเคราะห์ วางแผนและลองผิดลองถูก กว่าจะเกิดความชำนาญและสร้างความเปลี่ยนแปลงได้

แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทยจึงจัดกิจกรรม Human Rights Geek ขึ้น เพื่อเสริมสร้างความรู้ด้านสิทธิมนุษยชนและทักษะการรณรงค์ให้กับเยาวชน ให้พวกเขาได้ลงมือออกแบบงานรณรงค์จากประสบการณ์จริง ผ่านการเรียนรู้และเชื่อมต่อกับผู้คนและขบวนการเคลื่อนไหวในพื้นที่โดยในระหว่างวันที่ 25 – 27 แอมเนสตี้ ประเทศไทยได้จัดกิจกรรม Human Rights Geeks on Tour ตอน Campaign Recipe ที่จังหวัดพะเยา เพื่อสร้างนักรณรงค์รุ่นใหม่ในพื้นที่ภาคเหนือ โดยมีผู้เข้าร่วมทั้งหมด 21 คน ส่วนใหญ่เป็นนักศึกษามหาวิทยาลัยพะเยาจากหลากหลายคณะ

เมื่อวันที่ 20–23 กรกฎาคม 2566 แอมเนสตี้ ประเทศไทย ร่วมกับแอมเนสตี้คลับนิติอาสาพัฒนาสังคม มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้จัดกิจกรรมค่ายนิติอาสาพัฒนาสังคม x HUMAN RIGHTS GEEK ON TOUR ตอนเหมืองแร่เมืองเลย ที่บ้านหนองนาบง ตำบลเขาหลวง อำเภอวังสะพุง จังหวัดเลย โดยมีเป้าหมายในการสร้างความรู้ความเข้าใจเรื่องสิทธิมนุษยชนให้กับนักศึกษาคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น กลุ่มนักกฎหมายอาสาเพื่อสิทธิมนุษยชนภาคใต้ (Law Long Beach Club) และชมรมแอมเนสตี้ สังกัดคณะรัฐศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา (Amnesty UP Club) กิจกรรมนี้จัดขึ้นทั้งสิ้น 4 วัน เป็นกิจกรรมที่ให้ผู้เข้าร่วมได้พบกับประสบการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนมากมาย เช่น เกมลูกโป่งหรรษา ที่ให้แบ่งกลุ่มทำกิจกรรมสร้างความสามัคคี การรับฟัง การเข้าใจปัญหาจนนำไปสู่การแก้ไขปัญหา กิจกรรมชุมชนในฝันที่ให้ทุกคนร่วมออกแบบเมืองในฝันและเห็นตัวอย่างการถูกลิดรอนสิทธิ ลงพื้นที่จริงเพื่อดูร่องรอยจากการทำเหมืองแร่ที่เคยเกิดข้อพิพาท และให้ทุกคนได้มีส่วนร่วมปลูกป่าฟื้นฟูสภาพภูเขาที่ได้รับผลกระทบจากการทำเหมืองแร่ พร้อมทั้งเรียนรู้หลักสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน รวมถึงได้มีการทำกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์ชูป้ายแสดงพลังร่วมรณรงค์เรื่องสิทธิมนุษยชน ผ่านการใช้เครื่องมือรณรงค์ที่ได้เรียนรู้จากทีมงาน

เมื่อวันที่ 23 – 26 สิงหาคม 2567 แอมเนสตี้ ประเทศไทย ร่วมกับ Dot to Dot และมูลินิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม (EnLAW) ได้จัดกิจกรรม Human Rights Geek: Campaigner 101 จังหวัดระยอง ซึ่งได้ลงพื้นที่จังหวัดระยอง เพราะเป็นหนึ่งในพื้นที่ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก หรือ Eastern Economic Corridor (EEC) โดยกิจกรรมในครั้งนี้มีเป้าหมายในการสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนให้กับเยาวชนนักกิจกรรม นักเรียน นักศึกษาและกลุ่มนักกิจกรรมของแอมเนสตี้ รวมถึงเสริมสร้างทักษะและเครื่องมือการรณรงค์ และส่งต่อแรงบันดาลใจให้เยาวชนเพื่อขับเคลื่อนประเด็นสิทธิมนุษยชนต่อไป 

กิจกรรมตลอดทั้ง ทั้ง 4 วันนี้ ทางผู้จัดได้พาผู้เข้าร่วมไปเรียนรู้ประเด็นสิทธิมนุษยชนผ่านกระบวนการการเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วม ทั้งกิจกรรมห้องเรียนสิทธิมนุษยชนในประเด็นสิทธิในสิ่งแวดล้อม สิทธิในการมีส่วนร่วมของประชาชนและการเยียวยา การเรียนรู้ขบวนการต่อสู้เพื่อเรียกร้องสิทธิและการเคลื่อนไหวของภาคประชาชนในพื้นที่ EEC และการรับฟังประสบการณ์การทำงานในพื้นที่ของตัวแทนองค์กรภาคประชาสังคม ได้แก่ EnLAW, EEC Watch และทีมสื่อภาคตะวันออก EPIGRAM

และในวันที่ 4-8 ธันวาคม 2567 แอมเนสตี้ ประเทศไทย ร่วมกับมูลนิธินิติธรรมสิ่งแวดล้อม (EnLAW) กลุ่ม Law Long Beach คลับ ม.อ.หาดใหญ่ ชมรมอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ม.อ.ปัตตานี และแอมเนสตี้คลับ ม.อ.ปัตตานี ได้จัดค่ายรวมเยาวชนจากทั่วประเทศกว่า 40 คน เพื่อเรียนรู้สิทธิมนุษยชน ลงพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้สิทธิในการมีส่วนร่วมและการพัฒนาร่วมกับชุมชนในจังหวัดระนองและอำเภอพะโต๊ะ จังหวัดชุมพร ผ่านกิจกรรมค่าย Human Right Geek ระนอง ตอน ตะลุย SEC: เรียนรู้สิทธิมนุษยชนการมีส่วนร่วมและการพัฒนา

กิจกรรมนี้มีเป้าหมายในการเสริมศักยภาพของแอมเนสตี้คลับในการจัดค่าย และจุดประกายเติมความรู้เรื่องสิทธิมนุษยชน โดยเฉพาะสิทธิในการมีส่วนร่วมในการพัฒนา ผ่านกรณีศึกษาจากพื้นที่จังหวัดระนองและชุมพร ซึ่งเป็นพื้นที่ที่อยู่ภายใต้โครงการ ‘ระเบียงเขตเศรษฐกิจภาคใต้’ หรือ Southern Economic Corridor (SEC) รวมถึงการสร้างแรงบันดาลให้เยาวชนได้เป็นเครือข่ายในการขับเคลื่อนสิทธิมนุษยชนร่วมกันต่อไป

ตลอดระยะเวลา 4 วัน 3 คืน ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้ทั้งจากวิทยากร ห้องเรียนสิทธิมนุษยชนและการลงพื้นที่จริง นอกจากนี้ยังเกิดการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและประสบการณ์ในช่วงเวลาต่างๆ ของกิจกรรม ไม่ว่าจะเป็นมุมมองชีวิต วัฒนธรรม ความเชื่อหรือความรู้เฉพาะตัว สิ่งเหล่านี้ได้สร้างเครือข่ายการแลกเปลี่ยนข้อมูลที่เข้มแข็ง

การพบเจอและพูดคุยกับเพื่อนใหม่ในค่ายทำให้เกิดการตกผลึกความรู้ในหลากหลายมิติ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาความเข้าใจและสร้างพลังขับเคลื่อนเพื่อสิทธิมนุษยชนต่อไป