ปฏิบัติการด่วน โดนข้อหาหมิ่นประมาทเพราะเปิดโปงการปฏิบัติมิชอบด้านแรงงาน

24 พฤษภาคม 2562

แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล

นักปกป้องสิทธิมนุษยชน นักกิจกรรม ผู้สื่อข่าว และอดีตลูกจ้าง ถูกดำเนินคดีหมิ่นประมาททางอาญา จากการให้ความเห็นต่อสาธารณะเกี่ยวกับการปฏิบัติมิชอบด้านสิทธิแรงงาน ซึ่งส่งผลกระทบต่อคนงานจำนวนมากที่ฟาร์มเลี้ยงไก่ของบริษัทธรรมเกษตร จำกัดในภาคกลางของไทย นานวิน อดีตคนงาน และสุธารี วรรณศิริ ผู้ชำนาญการด้านสิทธิมนุษยชนและอดีตพนักงานของแอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย จะต้องขึ้นศาลในวันที่ 24 พฤษภาคม 2562 ส่วนตุนตุนวิน คนงานข้ามชาติจากเมียนมาจะต้องขึ้นศาลในวันที่ 5 มิถุนายน 2562 พวกเขาเป็นสามจากอย่างน้อย 22 คนที่ถูกดำเนินคดีทั้งทางอาญาและแพ่งจากการฟ้องของบริษัทแห่งนี้

 

ปฏิบัติการ: เขียนจดหมายร้องเรียนโดยใช้ภาษาของท่านเองหรือใช้ตัวอย่างจดหมายด้านล่าง

นายกรัฐมนตรี พล.อ. ประยุทธ์ จันทร์โอชา

ถนนพิษณุโลก ดุสิต

กรุงเทพฯ 10300

โทรสาร +66 2282 5131

อีเมล์ prforeign@gmail.com

เรียน นายกรัฐมนตรี,

ข้าพเจ้าเขียนมาเพื่อกระตุ้นให้รัฐบาลของท่าน คัดค้านการดำเนินคดีของบริษัทธรรมเกษตร จำกัด ต่ออดีตคนงานของตนเอง นักกิจกรรมด้านสิทธิมนุษยชน และผู้สื่อข่าว โดยเป็นผลมาจากการรายงานข่าว และให้ความเห็นเกี่ยวกับสภาพการทำงานในฟาร์มไก่ของบริษัท รัฐบาลของท่านควรดำเนินการ เพื่อไม่ให้มีการดำเนินคดีนี้ต่อไป

ในปี 2559 คนงาน 14 คนของบริษัทธรรมเกษตร จำกัด ให้ข้อมูลกับหน่วยงานของไทย เกี่ยวกับสภาพการทำงานซึ่งเป็นการปฏิบัติมิชอบ ส่งผลให้อดีตนายจ้างของพวกเขาตอบโต้ ด้วยการดำเนินคดีทั้งทางอาญาและแพ่งต่ออดีตคนงาน นักกิจกรรม และผู้สื่อข่าว ในข้อหาหมิ่นประมาทและความผิดทางคอมพิวเตอร์ ก่อนหน้านี้คำพิพากษาของศาลไทยหลายครั้ง ยืนยันว่า มีการปฏิบัติมิชอบด้านสิทธิแรงงานเกิดขึ้นจริง ตามคำร้องเรียนของลูกจ้าง รวมทั้งการได้รับค่าแรงต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำ การไม่ได้รับค่าทำงานล่วงเวลา การไม่ให้คนงานมีเวลาพักผ่อนและวันหยุดเพียงพอ การยึดเอกสารสำคัญประจำตัวของพวกเขา

ก่อนหน้านี้ศาลอาญากรุงเทพฯ ได้ยกฟ้องคดีต่อคนงานข้ามชาติทั้ง 14 คน ถึงอย่างนั้น บริษัทธรรมเกษตร จำกัดได้พยายามฟ้องคดีใหม่เป็นคดีหมิ่นประมาททางอาญา โดยล่าสุดเมื่อเดือนตุลาคม 2561 ทางบริษัทได้ดำเนินคดีกับสุธารี วรรณศิริ และนานวิน ผู้ชำนาญการด้านสิทธิมนุษยชนและอดีตคนงานตามลำดับ ในข้อหาตามมาตรา 326 และ 328 ของประมวลกฎหมายอาญา โดยมีกำหนดต้องเข้ารับการพิจารณาในวันที่ 24 พฤษภาคม 2562 นอกจากนั้น ตุนตุนวิน อดีตคนงานอีกคนหนึ่งได้รับหมายเรียกจากศาลเมื่อเดือนพฤษภาคม 2562 ให้ไปขึ้นศาล ในข้อหาหมิ่นประมาททางอาญา และหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา ซึ่งจะเริ่มการพิจารณาในวันที่ 5 มิถุนายน 2562 สุธารีเองก็จะต้องขึ้นศาลในข้อหาหมิ่นประมาททางแพ่งอีกคดีหนึ่งในเดือนสิงหาคม 2562

แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนลกังวลว่าการดำเนินคดีอาญาเหล่านี้ คุกคามการคุ้มครองสิทธิด้านแรงงานในประเทศไทย ส่งผลให้เกิดบรรยากาศที่น่าหวาดกลัวต่อบุคคลกลุ่มต่าง ๆ รวมทั้งกลุ่มที่มีความเสี่ยงอย่างคนงานข้ามชาติ ทำให้พวกเขาไม่กล้าให้ข้อมูลเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิแรงงานและสิทธิมนุษยชนอื่น ๆ เพราะอาจเป็นเหตุให้ถูกดำเนินคดีและจำคุก ตามกฎหมายไทย คนงานข้ามชาติซึ่งคิดเป็นสัดส่วนกว่า 10% ของแรงงานในประเทศไทย ไม่ได้รับอนุญาตให้จัดตั้งสหภาพแรงงานของตนเอง และในทางปฏิบัติ นักปกป้องสิทธิและกลุ่มรณรงค์อื่น ๆ ช่วยเหลือให้คนงานข้ามชาติเหล่านี้สามารถร้องเรียน และป้องกันไม่ให้เกิดสภาพการทำงานที่เป็นการปฏิบัติมิชอบได้

เราจึงขอให้รัฐบาลของท่านดำเนินการ เพื่อคุ้มครองการทำงานของนักปกป้องสิทธิมนุษยชน เน้นให้เห็นปัญหา และป้องกันการละเมิดในสถานที่ทำงาน และคุ้มครองไม่ให้นักปกป้องสิทธิมนุษยชนถูกตอบโต้ ทั้งในแง่การดำเนินคดีกับผู้ใช้สิทธิในการเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับการละเมิดอย่างสงบ รวมทั้งให้ลดการเอาผิดทางอาญาในข้อหาหมิ่นประมาท

ขอแสดงความนับถือ

 

ข้อมูลเพิ่มเติม

ข้อหาล่าสุดเป็นผลจากการเผยแพร่ข้อมูลเมื่อเดือนตุลาคม 2560 ของฟอร์ตี้ฟายไรต์ องค์กรด้านสิทธิมนุษยชน ซึ่งระบุว่า บริษัทธรรมเกษตร จำกัดได้ฟ้องคดีหมิ่นประมาททางอาญากับคนงานทั้ง 14 คน ทางหน่วยงานได้เผยแพร่วีดิโอเพื่อการรณรงค์ โดยมีการสัมภาษณ์นานวินและคนงานอื่น ๆ เกี่ยวกับการปฏิบัติมิชอบด้านสิทธิแรงงาน และการถูกดำเนินคดีในข้อหาหมิ่นประมาททางอาญา และในระหว่างการแถลงข่าวซึ่งมีการถ่ายทอดสดทางเฟซบุ๊กไลฟ์ และมีการสัมภาษณ์นานวิน สุธารี วรรณศิริ อดีตผู้ชำนาญการด้านสิทธิมนุษยชนของฟอร์ตี้ฟายไรต์ ได้นำวีดิโอนี้ไปโพสต์ในทวิตเตอร์พร้อมความเห็นสามข้อความ

หากศาลตัดสินว่ามีความผิด นานวินและตุนตุนวินอาจได้รับโทษจำคุกไม่เกินห้าปีและปรับไม่เกิน 400,000 บาท และสุธารี วรรณศิริจะได้รับโทษจำคุกไม่เกินหกปี และปรับไม่เกิน 600,000 บาท ตามบทลงโทษของมาตรา 326 และ 328 ของประมวลกฎหมายอาญาว่าด้วยความผิดฐานหมิ่นประมาท และหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา

ในเดือนมิถุนายน 2559 นานวิน, ตุนตุนวิน และคนงานฟาร์มไก่อีก 12 คนจากเมียนมา ซึ่งเป็นลูกจ้างของบริษัทธรรมเกษตร จำกัด ได้ร้องเรียนเกี่ยวกับการละเมิดสิทธิแรงงานระหว่างทำงานในฟาร์ม เจ้าหน้าที่ของรัฐพบหลักฐานที่สนับสนุนข้อกล่าวหา รวมทั้งการที่บริษัทธรรมเกษตร จำกัดไม่ได้จ่ายค่าแรงตามค่าแรงขั้นต่ำ และไม่ได้จ่ายค่าทำงานล่วงเวลาหรืออนุญาตให้คนงานลาหยุดได้เพียงพอ ส่งผลให้ศาลสั่งการให้นายจ้างจ่ายค่าชดเชยให้กับคนงานจากการค้างค่าแรง

นับจากนั้นมา คนงานเหล่านี้รวมทั้งนักกิจกรรมด้านสิทธิมนุษยชนและผู้สื่อข่าว ก็ได้ถูกดำเนินคดีซึ่งเป็นการแก้แค้นอย่างเห็นได้ชัด โดยคาดว่าบริษัทธรรมเกษตร จำกัดได้ฟ้องคดีอาญาและแพ่งรวมกันทั้งหมด 16 คดีไม่ซ้ำกัน

สถานการณ์ของนานวิน, ตุนตุนวิน และสุธารี วรรณศิริ ยังชี้ให้เห็นความจำเป็นที่ประเทศไทยต้องยุติการปฏิบัติมิชอบด้านสิทธิแรงงาน โดยยกเลิกบทลงโทษทางอาญาสำหรับความผิดฐานหมิ่นประมาท สอดคล้องกับข้อเสนอแนะของผู้ชำนาญการด้านสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ซึ่งเสนอให้ลดการเอาผิดทางอาญาในข้อหาหมิ่นประมาท และคุ้มครองการใช้สิทธิที่จะมีเสรีภาพในการแสดงความเห็นอย่างสงบ กฎหมายหมิ่นประมาททางอาญาถือเป็นภัยคุกคามที่ร้ายแรงต่อนักปกป้องสิทธิมนุษยชน ซึ่งดำเนินการเพื่อรายงานข้อมูลต่อสาธารณะเกี่ยวกับการละเมิดและการปฏิบัติมิชอบด้านสิทธิมนุษยชน ซึ่งเป็นเครื่องมือที่จำเป็นที่ถูกใช้เพื่อรณรงค์แก้ปัญหาในเชิงโครงสร้าง ซึ่งเป็นเหตุให้ไม่มีการลงโทษผู้ที่ละเมิดและปฏิบัติมิชอบด้านสิทธิมนุษยชน หรือไม่มีการสอบสวนด้วยซ้ำ แม้ว่ารัฐบาลยอมรับว่าไม่ควรมีการลงโทษนักปกป้องสิทธิมนุษยชน และที่ผ่านมาศาลได้ยกฟ้องคดีด้วยเหตุผลดังกล่าว แต่การที่ยังมีกฎหมายหมิ่นประมาททางอาญาบังคับใช้อยู่ ย่อมเป็นการควบคุมสิทธิมนุษยชนและบั่นทอนการดำเนินงานของนักปกป้องสิทธิมนุษยชน ทั้งยังทำให้เกิดภาระที่ยืดเยื้อและสิ้นเปลืองในกระบวนการยุติธรรม ไม่ว่าผลลัพธ์ของคดีจะเป็นอย่างไร

 

ควรเขียนจดหมายในภาษา: อังกฤษ ไทย หรือภาษาของท่านเอง

โปรดดำเนินการโดยเร็วสุด ก่อนวันที่ 3 กรกฎาคม 2562

กรุณาตรวจสอบกับเจ้าหน้าที่ section ของแอมเนสตี้อินเตอร์เนชันแนลในประเทศของท่าน หากท่านส่งจดหมายหลังวันที่ที่ระบุไว้ข้างต้น

ชื่อและสรรพนามที่ควรใช้: นานวิน (เขา); ตุนตุนวิน (เขา); สุธารี วรรณศิริ (เธอ)